Το σεμνό πολιτικό μνημόσυνο που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο (22/2) είχε ως στόχο να θυμηθούν οι μεγαλύτεροι και να διδαχθούν οι μικρότεροι ποιός ήταν ο επίτιμος δημότης του δήμου Νεάπολης-Συκεών Λάκης Σάντας, ο οποίος μαζί με τον Μανόλη Γλέζο και μια παρέα φίλων τόλμησαν όσα ολόκληρη η Ευρώπη δεν είχε τολμήσει ως τότε. Να κατεβάσουν τη σημαία των Γερμανών από τον ιερό βράχο της Ακρόπολης τα ξημερώματα της 30ης Μαΐου του 1941, δίχως να υπολογίσουν τους πολυάριθμους φρουρούς και στρατιώτες, ούτε τον κίνδυνο να χάσουν τη ζωή τους.
Επίσημες προσκεκλημένες ήταν οι δύο κόρες του ήρωα της Εθνικής Αντίστασης, Αλεξάνδρα και Γεωργία, οι οποίες την ημέρα των γενεθλίων του πατέρα τους ( θα έκλεινε τα 92), αλλά και τρία χρόνια μετά το θάνατό του, βρέθηκαν στο Κλειστό Δημοτικό Θέατρο Συκεών και έστειλαν με τους παρευρισκόμενους μήνυμα ελευθερίας, δικαιοσύνης και ισότητας σε όλο τον κόσμο, και για όλο τον κόσμο.
Εξαιρετικοί ήταν οι μουσικοί των Δημοτικών Ωδείων Νεάπολης-Συκεών, οι οποίοι απέδωσαν υπέροχα γνωστά ακούσματα για την ελευθερία, την πατρίδα, τη δικαιοσύνη και τον άνθρωπο, με την επιβλητική φωνή της Αγγελικής Καραγεώργου, η οποία προλόγιζε διαβάζοντας από την «Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη, και τους: Ιωάννα Ζαχαριάδου και Χρήστο Μπούσιο στο πιάνο, Αντώνη Γραμμενόπουλο και Κέλλυ Αναστασιάδου στο βιολί και Σεβαστή Τσακίρογλου στη βιόλα. Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο αρχιμουσικός του Δημοτικού Ωδείου Νεάπολης Βασίλης Μπουλούσης.
Σπουδαία, επίσης, ήταν η απαγγελία του ποιήματος της Μυρτιώτισσας «Δεν θα ξεχάσω ποτέ» από τη φιλόλογο Καλλιόπη Θεοδωρακάκη, το ενδιαφέρον και σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό με στιγμιότυπα από συνεντεύξεις του Λ. Σάντα, καθώς και η έκθεση φωτογραφικών και ιστορικών ντοκουμέντων.
Ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών απένειμε στις δύο κόρες του Λάκη Σάντα τιμητική πλακέτα-βραβείο ανδρείας για το θρύλο της Εθνικής Αντίστασης και τις ανεκτίμητες υπηρεσίες του προς την πατρίδα, ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να προτείνει στα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου το επόμενο χρονικό διάστημα να δοθεί το όνομα του αείμνηστου ήρωα σε κεντρική οδό του δήμου.
Στην εκδήλωση, που ολοκληρώθηκε με τον Εθνικό Ύμνο, παραβρέθηκαν οι παραολυμπιονίκες, και δημότες Νεάπολης-Συκεών, Ανδρέας Κατσαρός (κολύμβηση) και Ηλίας Δαλπάντης (σφαίρα), μαθητές, μέλη της δημοτικής αρχής και δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι τοπικών φορέων και συλλόγων.
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι η έναρξη και η λήξη του πολιτικού μνημόσυνου έγινε με το τραγούδι «Το Ακορντεόν», σε στίχους Γ.Νεγρεπόντη και μουσική Μ.Λοϊζου, με όλους τους παριστάμενους να ενώνουν τη φωνή τους στο κοινό σύνθημα ότι «Δεν θα περάσει ο φασισμός»…
«Η συγκίνηση είναι μεγάλη γιατί αξιωνόμαστε να αποδώσουμε την πρέπουσα τιμή σ’ έναν άνθρωπο που καταδέχτηκε να γίνει επίτιμος δημότης μας, μαζί με τον Μανόλη Γλέζο. Το “απονενοημένο” τόλμημά τους “γέννησε” την ελπίδα στους λιγοστούς Έλληνες και τους ακόμη λιγότερους Ευρωπαίους που ως εκείνη τη στιγμή σήκωναν στους ώμους τους τον αγώνα ενάντια στην απάνθρωπη άποψη ότι μπορεί να κυριαρχήσει ο φασισμός και ο ναζισμός. Τα δύο γενναία παλικάρια έστειλαν μήνυμα ότι δεν αποδεχόμαστε τα τετελεσμένα και θα παλέψουμε μέχρι να ελευθερωθεί η πατρίδα μας», είπε ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης, χαρακτηρίζοντας τη γνωριμία με τον αείμνηστο Λάκη Σάντα ως μία «από τις λίγες, τις πιο καλές, τις πιο χαρούμενες εμπειρίες που μπορεί να έχει ένας αιρετός».
Περιγράφοντας κοινές εμπειρίες, ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών έκανε λόγο για έναν άνθρωπο με πνεύμα και χιούμορ, που παρά την προχωρημένη ηλικία του είχε βλέμμα 18χρονου, με «τα μάτια να κοιτάζουν στα ίσια, ψάχνοντας μέχρι την τελευταία εκδοχή…». Μάλιστα, μετέφερε ένα ενδεικτικό περιστατικό με τον “καπετάνιο” να τον ρωτά, με ειλικρινή απορία, γιατί ενώ ήταν επίτιμος δημότης δεν καλούνταν από το δήμο να καταβάλει δημοτικά τέλη.
«Ποτέ δεν εξαργύρωσε την προσφορά του και ποτέ δεν ζήτησε κάτι από την πατρίδα, που έτσι κι αλλιώς το άξιζε. Ήταν ανιδιοτελής και ως πολίτης αυτής της χώρας υπόδειγμα και σύμβολο, το σωστό σύμβολο για τη νέα γενιά. Τα παιδιά μας πρέπει να μαθαίνουν αυτές τις εκδοχές της ιστορίας», τόνισε ο Σ.Δανιηλίδης, προσθέτοντας ότι οι άνθρωποι πεθαίνουν μόνο όταν τους ξεχνάμε. «Ο Λάκης Σάντας θα ζει για πάντα στις καρδιές μας», κατέληξε.
Μιλώντας για τη ζωή και το έργο του Λάκη Σάντα, ο δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφίας, εντεταλμένος σύμβουλος για θέματα εκδηλώσεων, και υπεύθυνος για την οργάνωση της συγκεκριμένης, Γιάννης Δαλάτσης, φώτισε όλες τις πτυχές της καθοριστικής εκείνης νύχτας διαβάζοντας και αποσπάσματα από το ομώνυμο βιβλίο του εκλιπόντος «Μια νύχτα στην Ακρόπολη», εστιάζοντας ιδιαίτερα στο γεγονός ότι επρόκειτο για έναν διαρκώς σκεπτόμενο άνθρωπο.
«Οι γέροι Κινέζοι όταν γεννιέται ένα εγγόνι τους τού εύχονται να ζήσει τη ζωή του σε ενδιαφέρουσες και σπουδαίες εποχές. Αυτό στις 22 Φεβρουαρίου 1922 επαληθεύτηκε πλήρως με τη γέννηση του Λάκη Σάντα, ενός παιδιού που ήταν γραφτό αργότερα, μόλις στα 19 του χρόνια, να γίνει το σύμβολο του ηρωισμού ενός ολόκληρου λαού, αλλά και της ανθρωπότητας», τόνισε ο Γ.Δαλάτσης, για να προσθέσει ότι η αποκαθήλωση της ναζιστικής σημαίας «ήταν ένα απίστευτο κατόρθωμα και δεν ήταν μια παρόρμηση της νιότης, αλλά μια συνειδητή ενέργεια, με ζηλευτή ωριμότητα και θάρρος απαράμιλλο. Μόνο η ανατίναξη της τουρκικής φρεγάτας στη Χίο από τον Κωνσταντίνο Κανάρη μπορεί να συγκριθεί μαζί της». Χαρακτηριστικό ήταν και το απόσπασμα από το βιβλίο του Λ.Σάντα και την περιγραφή της συναισθηματικής κατάστασης στην οποία βρισκόταν όταν κατέβαζε η σημαία από το στύλο: «Στην πραγματοποίηση των ηρωισμών αυτών βρισκόμαστε μπροστά σε μια κατακόρυφη εκτίναξη της ψυχής, που δίνει στον άνθρωπο τη δύναμη να αναμετρηθεί με το θάνατο για τα ιδανικά του, να τον δεχθεί ως μια πιθανότητα και να τον περιφρονήσει ή να τον αγνοήσει».
Όπως επισήμανε ο κ.Δαλάτσης, «η μοίρα όλων των αγωνιστών της πατρίδας μας είναι να περνούν από φυλακές, εξορίες και ταπεινώσεις, και μόνο μετά θάνατον τούς αποδόθηκε ό,τι πραγματικά τους ανήκε. Αυτός είναι ο κόσμος», προσθέτοντας ότι «αυτοί έκαναν ό,τι έκαναν γιατί είχαν αλληλεγγύη, σεβασμό και πρόταξαν το εμείς και όχι το εγώ».
Συνδέοντας το τότε με το τώρα ο ομιλητής είπε, μεταξύ άλλων, ότι δεν θα επιτρέψουμε να επανέλθει ο φασισμός «που ξεδιάντροπα προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη μεγάλη αξιακή, κοινωνική και οικονομική κρίση. Ό,τι απολαύσαμε τόσα χρόνια δεν μάς χαρίστηκε, αλλά οφείλεται στους αγώνες ανιδιοτελών ανθρώπων, όπως ο Λάκης Σάντας», για να καταλήξει λέγοντας ότι «σήμερα ο πόλεμος είναι στην καθημερινή ζωή. Θα νικήσουμε. Θα ξεπεράσουμε την κρίση. Με μια τέτοια παρακαταθήκη δεν είναι δυνατόν να αποτύχουμε»!
«Είμαστε συγκινημένες γιατί ο δήμος σας ήταν πολύ αγαπητός στον πατέρα μας και είναι και σε μας, γιατί είστε ωραίοι άνθρωποι, σκεπτόμενοι, με συναισθήματα ανθρωπισμού και αλληλεγγύης. Ο δήμαρχος πραγματικά αγαπούσε το μπαμπά, κι ο μπαμπάς εκείνον. Η τιμή είναι σημαντική. Σημαντικό είναι, επίσης, ότι οι συμπτώσεις της ζωής είναι μερικές φορές τρομερές, γιατί η σημερινή (σ.σ.:22/2) ημέρα γιορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα της Σκέψης και είναι πιο βατό για μας να σας πούμε για τη σκέψη του Λάκη Σάντα». Με αυτά τα λόγια, και εκπροσωπώντας και την αδελφή της, μίλησε για τον πατέρα της η Αλεξάνδρα Σάντα.
«Στον επικήδειο του πατέρα μας τον ονομάσαμε “Άνθρωπο του μέλλοντος”, κι όχι τυχαία γιατί ο άνθρωπος του μέλλοντος έχει κάποια βασικά χαρακτηριστικά για το καλό της ανθρωπότητας –μία φυλή υπάρχει: η ανθρώπινη φυλή», επισήμανε η κυρία Σάντα, χαρακτηρίζοντας τον πατέρα της «βαθύτατα δημοκρατικό άνθρωπο με έρωτα και αγάπη για τη ζωή, με οράματα για όλους. Αλτρουισμός, ανθρωπισμός, αλληλεγγύη, συμπόνια, ανιδιοτέλεια, καθήκον, βαθιά αγάπη για τη γνώση, πνευματική καλλιέργεια και αγάπη. Οι αρχές και οι αξίες του ανθρώπου είναι αυτές που τον ξεχωρίζουν από όλα τα άλλα πλάσματα στη γη. Η σκέψη του ήταν χωρίς αγκυλώσεις, συμβιβασμούς ή υποχωρήσεις. Ένας ιδεολόγος στην πράξη», ανέφερε.
«Αν ζούσε σήμερα θα πικραινόταν πολύ για όσα συμβαίνουν στην αγαπημένη του πατρίδα, αλλά και την Ευρώπη, και μάλιστα με πρωτεργάτες τους Γερμανούς. Θα τον έκανε να σκεφτεί ότι επειδή δεν μπόρεσαν να μας κατακτήσουν ολοκληρωτικά ποτέ, τώρα παίρνουν το αίμα τους πίσω», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «Ένας βασικός τρόπος να καθυποτάξεις έναν ολόκληρο λαό, εκτός από τα μέσο των όπλων και της βίας, είναι να τον χρεώσεις… Αυτό βέβαιο το επιτάσσουν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές που επικρατούν αυτή τη στιγμή καταπατώντας την ίδια τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρώπης. Πραγματικά είναι σωστό το σύνθημα: “Οι άνθρωποι πάνω από τα κέρδη”».
«Ο πατέρας μας αγαπούσε πολύ τα νέα παιδιά. Όταν πήγαινε σε σχολεία πάντα τούς έλεγε: “Όλοι οι άνθρωποι φοβούνται. Σημασία έχει πώς κάποιος ξεπερνάει το φόβο του και πραγματοποιεί τους στόχους του προς όφελος όλης της κοινωνίας”, μιλώντας πάντα για τη βασική αξία των ανθρώπων, την ελευθερία. Η παρακαταθήκη που άφησε ο Απόστολος Σάντας είναι εκτός των άλλων, αυτή ακριβώς. Πως οι άνθρωποι δεν μπορεί να βολεύονται όταν υπάρχουν αδικίες, αλλά να ορθώνουν το ανάστημά τους αντιμετωπίζοντας και ξεπερνώντας το φόβο τους για το δίκαιο, την ελευθερία, τη δημοκρατία…».
«Βλέποντας αυτές τις μέρες το αίσχος μιας μερίδας ανθρώπων που είναι γεμάτοι μίσος και βία, νοσταλγών των ναζί, είμαστε βέβαιες ότι κανείς μας δεν ξεχνά.
Έχουμε εμπιστοσύνη και αγάπη για τους νέους μας. Είμαστε σίγουρες ότι θα πάρουν τη σκυτάλη από τις προηγούμενες γενιές του ’40 (της Δρακογενιάς που έλεγε ο Λάκης), του Πολυτεχνείου και της δικής τους, της γενιάς των 300 ευρώ», κατέληξε η Αλεξάνδρα Σάντα, για να εισπράξει το θερμότατο χειροκρότημα όλων των παριστάμενων.
