Παρασκευή 11 Ιουλίου 2014

Τα σχέδια του Δήμου Θεσσαλονίκης για το Μετρό και τα αρχαία της οδού Βενιζέλου


Σε κοινή συνέντευξη τύπου, με την παρουσία εκπροσώπων επιστημονικών φορέων της πόλης και της χώρας  έδωσε χθές 10/7/2016 ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης με θέμα το Μετρό και των αρχαιοτήτων του Σταθμού Βενιζέλου.

«Ο Δήμος ασχολείται με τις αρχαιότητες επειδή λειτουργεί με γνώμονα το συμφέρον της πόλης, το οποίο συνίσταται στην ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου της, ώστε να διασφαλίσουμε το μέλλον της και τις προοπτικές της. Δεν είμαστε αρχαιολάγνοι ή βυζαντινολάγνοι. 

Οι αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου αποτελούν ένα μοναδικής σημασίας εύρημα, που έχει προκαλέσει το διεθνές επιστημονικό ενδιαφέρον για το οποίο δεκάδες επιστολές υποστήριξης από δεκάδες επιστημονικούς φορείς του κόσμου έχουν φτάσει στον Δήμο. «Αυτό το εύρημα πρέπει να διασωθεί και να αναδειχθεί, ώστε μαζί με τα επιφανειακά μνημεία, το Μπεζεστένι, το Αλκαζάρ, την πλατεία Διοικητηρίου, τον Άγιο Δημήτριο, τη Ρωμαϊκή Αγορά, την Αχειροποίητο, την Αριστοτέλους, να αποτελέσει έναν ενιαίο πολιτιστικό περίπατο, να γίνει το πλεονέκτημα που θα δώσει υπεραξία στην πόλη. Μιλάμε δηλαδή για την ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης» τόνισε ο κ. Μπουτάρης

Όσον αφορά το θέμα των καθυστερήσεων των εργασιών ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης σημειώνει πως: «έπρεπε να είχαν προβλέψει εξ αρχής την ανάδειξη του μνημείου της Βενιζέλου, διότι ήξεραν ότι θα έπεφταν επάνω του», ενώ επισήμανε ότι «το πρόβλημα του Μετρό Θεσσαλονίκης δεν είναι οι αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου. Είναι ο κάκιστος σχεδιασμός του και τα προβλήματα χρηματοδότησης του έργου που προκλήθηκαν από αυτόν. Αυτά προκαλούν τις καθυστερήσεις, για τις οποίες ως πρόσχημα εξ αρχής χρησιμοποιούνται οι κάθε είδους αρχαιότητες που έρχονται στο φως».

Ο Δήμαρχος υπογράμμισε πως πλέον η όλη υπόθεση των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου, πέρασε σε ένα νέο δίλημμα. Από το «ή μετρό ή αρχαία» του Ιανουαρίου του 2013, που καταρρίφθηκε από τις εξελίξεις, στο «ή σταθμός ή αρχαία». «Και αυτό το δίλημμα που είναι και πάλι επίπλαστο θα διαψευσθεί από τις εξελίξεις, όπως ακριβώς συνέβη και με το προηγούμενο διχαστικό δίλημμα έπειτα από την πρωτοβουλία του Δήμου Θεσσαλονίκης να προσφύγει στο ΣτΕ και να προκαλέσει την κατάθεση τεχνικών προτάσεων για τη συνύπαρξη αρχαίων και μετρό.

Όπως τόνισε με έμφαση, άλλωστε, ο Δήμος Θεσσαλονίκης σε κάθε περίπτωση είναι κάθετα αντίθετος στη μη κατασκευή του Σταθμού, ενώ επισήμανε ότι λύσεις υπάρχουν, καθώς το νέο χρονοδιάγραμμα έως το 2018 που έθεσε ο αρμόδιος υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης δίνει επαρκή χρόνο ώστε:

1. να διερευνηθεί η δυνατότητα να συνεχιστούν οι εργασίες κατασκευής του σταθμού χωρίς καν να αποσπαστούν οι αρχαιότητες. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει ζητήσει ήδη την εμπειρογνωμοσύνη ξένων οίκων και τρεις εξ αυτών –μεταξύ των οποίων και η εταιρεία που είναι σύμβουλος στο Μετρό του Λονδίνου– απάντησαν ότι είναι διαθέσιμοι να αναλάβουν αυτήν την εργασία, εφόσον τους αποσταλούν τα βασικά στοιχεία καθώς και τρισδιάστατες φωτογραφίες του χώρου, προκειμένου να καταλήξουν σε μια κατ’ αρχήν άποψη κατά πόσον είναι εφικτή η κατασκευή του σταθμού χωρίς καν την απόσπαση των αρχαιοτήτων. Η πρώτη αυτή προσέγγιση θα γίνει δωρεάν.

2. Να γίνουν μελέτες απόσπασης και επανατοποθέτησης.

3. Να εκπονηθούν οι μελέτες κατασκευής του σταθμού με βάση την προκριθείσα λύση της μελετητικής ομάδας των καθηγητών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Αλεξοπούλου και Παπακώστα.

Αναφερόμενος στη νέα αίτηση ακύρωσης της «απόφασης Παναγιωτόπουλου» που κατέθεσε ο Δήμος στο ΣτΕ, ο Γιάννης Μπουτάρης εξήγησε ότι οι κατηγορίες κατά του Δήμου περί ανακολουθίας με αφορμή την τελευταία προσφυγή στο ΣτΕ κατά της απόφασης Παναγιωτόπουλου είναι χωρίς περιεχόμενο καθώς:

- Υπενθύμισε ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης με την προηγούμενη αίτηση ακύρωσης της απόφασης Τζαβάρα είχε ζητήσει τη μη εφαρμογή της και την επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων, επειδή η εν λόγω απόφαση προέβλεπε την απόσπαση και τη μεταφορά τους εκτός Θεσσαλονίκης. Επίσης αντιδρώντας στην ίδια απόφαση ο Δήμος είχε υποστηρίξει ότι τα μνημεία πρέπει να παραμείνουν στη θέση τους, τόσο κατά τη διάρκεια κατασκευής του σταθμού όσο και μετά το πέρας κατασκευής του.

- Χαρακτήρισε θετικό βήμα την απόφαση Παναγιωτόπουλου, αλλά τόνισε ότι εξακολουθεί να μην εξετάζει αυτό που είχε τεθεί ρητώς εξ αρχής από την απόφαση του ΣτΕ για την αίτηση αναστολής του Δήμου, και τελικά από το νόμο: τη διερεύνηση, με μελέτες, της δυνατότητας παραμονής των αρχαίων κατά και μετά την κατασκευή του σταθμού στον τόπο τους. Δηλαδή της δυνατότητας να μην αποσπασθούν καν οι αρχαιότητες προκειμένου να κατασκευασθεί ο σταθμός.

Μιλώντας, εξάλλου, για την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ σχετικά με την πρώτη προσφυγή του Δήμου Θεσσαλονίκης, ο Γιάννης Μπουτάρης τόνισε ότι «μαίνεται ένας πόλεμος λάσπης και ψεύδους. Το ΣτΕ δεν απέρριψε την προσφυγή του Δήμου Θεσσαλονίκης. Έκρινε, όμως, ότι το αντικείμενο της δίκης –η επίμαχη απόφαση Τζαβάρα– είχε εκλείψει καθώς είχε αντικατασταθεί από την απόφαση Παναγιωτόπουλου».

Για το ίδιο θέμα, σημείωσε ότι πρόκειται για «νίκη» του Δήμου Θεσσαλονίκης, αφού η αίτηση ακύρωσης του Δήμου ήταν αυτή που προκάλεσε όλες τις εξελίξεις που οδήγησαν στην απόφαση Παναγιωτόπουλου και άρα στην ακύρωση της αρχικής απόφασης Τζαβάρα, ενώ επισήμανε ότι το αποτέλεσμα αυτής της απόφασης είναι ότι πλέον δεν ισχύει η αναστολή του Δεκεμβρίου 2013, δηλαδή και πάλι τα αρχαία κινδυνεύουν, αφού μπορεί ανά πάσα στιγμή να τα τεμαχίσουν και να τα αποσπάσουν.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης έπρεπε να προβεί σε νέα αίτηση ακύρωσης της απόφασης Παναγιωτόπουλου, αφενός για να σωθούν τα αρχαία, αφετέρου για να γίνει διόρθωσή της. Επίσης σημείωσε ότι ο Δήμος Θεσσαλονίκης έχει αποστείλει και αίτηση θεραπείας της απόφασης Παναγιωτόπουλου, χωρίς ωστόσο να λάβει μέχρι σήμερα καμία απάντηση από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετική με την πιθανότητα ύπαρξης και άλλων αρχαιολογικών ευρημάτων σε μεγαλύτερο βάθος στην περιοχή του Σταθμού Βενιζέλου η Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης Πολυξένη Βελένη ανέφερε χαρακτηριστικά ότι: «Δεν χρειάζεται για να εξαντλήσουμε την περιέργειά μας να καταστρέψουμε τα τόσο σημαντικά ευρήματα της πρώιμης βυζαντινής εποχής, διότι ξέρουμε τι υπάρχει, το είδαμε στον σταθμό της Αγίας Σοφίας: έχει έναν ελληνιστικό χωματόδρομο και τίποτα άλλο». Επίσης σημείωσε ότι από το 1992 οι αρχαιολόγοι είχαν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους για τον τρόπο σχεδιασμό του έργου, αλλά δεν εισακούστηκαν.

Στην πρωτοβουλία του συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) με αφορμή την απόφαση Τζαβάρα, αναφέρθηκε μεταξύ άλλων, η Αρχαιολόγος, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΑ Γεωργία Στρατούλη σημειώνοντας ότι η διεθνής επιστημονική κοινότητα μέσα σε δύο μήνες από την ημέρα της απόφασης έθεσε στη διάθεση της διεθνούς κοινής γνώμης 12.500 υπογραφές απ’ όλο τον κόσμο.

Την ικανοποίησή της για τις θέσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης εξέφρασε η Δρ Αρχιτέκτων, Ιωάννα Στεριώτου, Επίτιμος Έφορος Νεωτέρων Μνημείων και μέλος του Διοικητικού Συλλόγου της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Επίσης χαρακτήρισε αδιανόητο το γεγονός το αρμόδιο υπουργείο και η Αττικό Μετρό Α.Ε. να μην έχουν προχωρήσει από την αρχή σε μελέτες απόσπασης, αποθήκευσης και επανατοποθέτησης των ευρημάτων ταυτοχρόνως με τις μελέτες κατασκευής του σταθμού.

Κάθε διατάραξη αρχαίου αντικειμένου από τη θέση του συνιστά παραποίηση ιστορικού τεκμηρίου, τόνισε ο Καθηγητής τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Γεώργιος Βελένης, ο οποίος ανέφερε ως παράδειγμα προς αποφυγή τμήμα ρωμαϊκού δρόμου στην περιοχή της Ημαθίας σημειώνοντας ότι για τέτοιου είδους έργα η απόσπαση και επανατοποθέτηση των αρχαιοτήτων θεωρείται εκ προοιμίου ότι είναι αποτυχία.

Δεν υπάρχουν σχόλια: